Mirasın Reddi
Mirasın reddi, mirasçının miras bırakandan kalan hakları ve borçları birlikte almayı istemediğini sulh hukuk mahkemesine bildirmesidir (TMK m. 605). Ret, mirasçının ölümü ve mirasçı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılmalıdır (TMK m. 606). Miras bırakanın ölümü tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır.
Miras neden reddedilir?
Miras, ölümle birlikte kendiliğinden mirasçılara geçer ve mirasçılar terekenin borçlarından kişisel olarak ve birlikte sorumlu olur (TMK m. 599, 641). Miras bırakanın borçları malvarlığından fazlaysa, mirasçı bu borçları kendi malıyla ödemek zorunda kalabilir. Mirasın reddi bu sorumluluğu ortadan kaldırır; reddeden kişi hiç mirasçı olmamış gibi sayılır.
Mirasın reddi nasıl yapılır?
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Merci | Miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi |
| Şekil | Sözlü veya yazılı beyan; ret kayıtsız ve şartsız olmalıdır (TMK m. 609) |
| Süre | Öğrenmeden itibaren 3 ay (TMK m. 606) |
| Kayıt | Mahkeme beyanı özel kütüğüne kaydeder ve reddeden mirasçıya belge verir |
| Farklı yerdeki mirasçı | Bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine başvurabilir; beyan yetkili mahkemeye gönderilir |
Üç aylık süre ne zaman başlar?
Yasal mirasçılar için süre, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; mirasçılıklarını daha sonra öğrendiklerini ispat ederlerse bu tarihten başlar. Vasiyetnameyle atanan mirasçılar için süre, vasiyetnamenin kendilerine tebliğinden başlar (TMK m. 606). Hâkim, önemli sebeplerin varlığı halinde süreyi uzatabilir veya yeni bir süre verebilir (TMK m. 615).
Hükmen ret nedir?
Miras bırakanın ölümü tarihinde ödeme gücünden yoksun olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Bu durumda üç aylık süre uygulanmaz; mirasçı, terekenin borca batık olduğunun tespiti için dava açabilir veya kendisine karşı açılan alacak davasında ya da icra takibinde bunu savunma olarak ileri sürebilir. Ancak mirasçı mirası kabul eden davranışlarda bulunmuşsa hükmen retten yararlanamaz.
Hangi davranışlar mirası kabul sayılır?
Üç aylık süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız ve şartsız kazanmış olur. Ayrıca süre dolmadan terekeye ait işlerde olağan yönetim dışında işlem yapan, tereke mallarını sahiplenen veya gizleyen mirasçı mirası reddedemez (TMK m. 610). Örneğin miras bırakanın aracını satmak, banka hesabındaki parayı çekip harcamak veya tereke taşınmazını kiraya vermek kabul sayılabilir.
Miras reddedilince ne olur?
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Bir mirasçı reddederse | Payı, sanki miras bırakandan önce ölmüş gibi kendi alt soyuna geçer | TMK m. 611 |
| En yakın yasal mirasçıların hepsi reddederse | Tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir | TMK m. 612 |
| Tasfiye sonunda artan olursa | Mirasçılar reddetmemiş gibi kendilerine verilir | TMK m. 612 |
| Reddeden mirasçının borçları | Mirasçının alacaklıları, zararı için reddin iptalini isteyebilir | TMK m. 617 |
Bir mirasçının reddi, payı alt soyuna geçtiğinden borca batık terekelerde çocukların da ayrıca mirası reddetmesi gerekebilir. Ergin olmayan çocuklar adına ret için velinin beyanı yeterli değildir; sulh mahkemesince kayyım atanması ve vesayet makamının izni gerekebilir.
Mirasın reddinden önce nelere bakılmalı?
- Terekenin aktif ve pasifi: Tapu, araç ve banka kayıtları ile kredi, kart ve icra borçları incelenmelidir.
- Terekenin tespiti: Durum belirsizse sulh hukuk mahkemesinden terekenin tespiti veya resmî defter tutulması istenebilir (TMK m. 619).
- Kabul sayılabilecek davranışlardan kaçınma: Tereke malları üzerinde tasarruf yapılmamalıdır.
- Sürenin takibi: Üç aylık süre öğrenme tarihinden başlar ve kaçırılırsa miras kabul edilmiş sayılır.
Dilekçe rehberleri
Sık sorulan sorular
Mirasın reddi için avukat gerekli mi?
Hayır. Beyan mirasçı tarafından bizzat yapılabilir.
Mirasın bir kısmı reddedilebilir mi?
Hayır. Ret kayıtsız ve şartsız olmalıdır; terekenin bir kısmı kabul edilip diğer kısmı reddedilemez.
Reddedilen miras geri alınabilir mi?
Kural olarak hayır. Ret beyanı kesindir.
Üç ayı kaçırdım, ne yapabilirim?
Terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu ispatlanabiliyorsa hükmen ret yoluna başvurulabilir; önemli sebep varsa sürenin uzatılması istenebilir.
Mirası reddedersem emekli maaşı veya sigorta tazminatı alır mıyım?
Hak sahiplerine doğrudan ödenen ölüm aylığı gibi haklar mirasa dahil olmadığından reddin bunlara etkisi somut duruma göre değerlendirilir.
Kaynakça
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 599, 605–619, 641
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 383
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.