İdari İşlem İptal Dava Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Dava açmadan önce neler kontrol edilmeli?

Dilekçede hangi bilgiler bulunmalı?

Hukuka aykırılık sebepleri nasıl yazılmalı?

İdari işlem beş unsur yönünden denetlenir ve dilekçede hangi unsurun neden hukuka aykırı olduğu ayrı ayrı açıklanmalıdır. Yetki yönünden, işlemi yapan makamın kanunen yetkili olup olmadığı tartışılır. Şekil yönünden, savunma alınması, kurul kararı alınması veya gerekçe gösterilmesi gibi usul kurallarına uyulup uyulmadığı incelenir. Sebep yönünden, işlemin dayandığı olayların gerçekleşip gerçekleşmediği ve bu olayların işlemi haklı kılıp kılmadığı gösterilir. Konu yönünden, işlemin sonucunun kanuna uygun olup olmadığı, amaç yönünden ise işlemin kamu yararı dışında bir amaçla yapılıp yapılmadığı değerlendirilir. Somut belgeye dayanmayan genel ifadeler yerine her iddianın delille desteklenmesi gerekir.

Yürütmenin durdurulması talebi nasıl yazılır?

İptal davası açılması işlemin uygulanmasını durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için iki şartın birlikte gösterilmesi gerekir: işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğacağı ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu (İYÜK m. 27). Örneğin yıkım kararında yapının yıkılmasıyla eski hale dönülemeyeceği, görevden alma işleminde kamu görevlisinin geçimini sağlayamayacağı somut olarak anlatılmalıdır. Talep dava dilekçesinde ayrı bir başlık altında yazılmalı ve talep sonucunda ilk sırada yer almalıdır. Talebin reddine karşı tebliğten itibaren yedi gün içinde bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir.

Dilekçe nereye ve nasıl verilir?

Dilekçe, yetkili idare mahkemesine doğrudan verilebileceği gibi, herhangi bir idare veya vergi mahkemesine ya da bulunulan yerdeki asliye hukuk mahkemesine de verilebilir; dilekçe yetkili mahkemeye gönderilir ve verildiği tarih dava açma tarihi sayılır (İYÜK m. 4). UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik imzayla da dava açılabilir. Dava açılırken başvurma harcı, karar ve ilam harcı ile posta gideri ödenir; yürütmenin durdurulması talebi için ayrıca harç alınır. Dilekçe ve eklerinin karşı taraf sayısından bir fazla nüsha olarak verilmesi gerekir. Dava konusu işlemin onaylı bir örneği veya bildirim yazısı dilekçeye mutlaka eklenmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Sürenin kaçırılması: 60 günlük süre hak düşürücüdür; süre geçtikten sonra açılan dava esasa girilmeden reddedilir.
• Davalının yanlış gösterilmesi: Dava, işlemi yapan kişiye değil, idareye karşı açılmalıdır.
• İşlem tarihinin ve sayısının yazılmaması: Mahkemenin işlemi tespit etmesi zorlaşır ve dilekçe ret kararına konu olabilir.
• Hazırlık işlemine karşı dava açılması: Kesin olmayan işlemlere karşı açılan dava incelenmez.
• Yürütmenin durdurulması talebinin gerekçesiz bırakılması: Telafisi güç zarar somut olarak anlatılmazsa talep reddedilir.
• Birden fazla işlemin bağlantısız olarak tek dilekçede dava edilmesi: İşlemler arasında maddi veya hukuki bağ yoksa ayrı dava açılmalıdır.

Dilekçe ret kararı verilirse ne olur?

Dilekçe İYÜK m. 3'te sayılan unsurları taşımıyorsa, mahkeme dilekçenin reddine karar verir ve 30 gün içinde yeniden dava açılabileceğini bildirir (İYÜK m. 15). Bu süre içinde eksiklikler giderilerek yeni dilekçe verilirse dava süresinde açılmış sayılır. Yeniden verilen dilekçe de aynı eksiklikleri taşırsa dava reddedilir; bu nedenle ilk dilekçenin özenle hazırlanması önemlidir.

Sık görülen dava konularında nelere dikkat edilmeli?

• Yıkım kararları: Yapının ruhsat durumu, imar planındaki yeri, yıkım kararından önce tutanak düzenlenip düzenlenmediği ve imar affı başvurusu bulunup bulunmadığı gösterilmelidir.
• Disiplin cezaları: Savunma hakkının tanınıp tanınmadığı, disiplin kurulunun usulüne uygun toplanıp toplanmadığı ve cezanın eylemle orantılı olup olmadığı açıklanmalıdır.
• Atama ve nakil işlemleri: Hizmet gerekleri ile aile birliği, sağlık durumu ve eğitim gibi kişisel durumlar arasındaki dengenin gözetilip gözetilmediği belgelerle gösterilmelidir.
• Ruhsat ve izin işlemleri: Başvuruda istenen tüm belgelerin sunulduğu ve ret gerekçesinin mevzuata dayanmadığı ortaya konulmalıdır.
• Yabancılara ilişkin işlemler: İkamet izni reddi ve giriş yasağı gibi işlemlerde aile bağları, ikamet geçmişi ve kişisel durum belgelenmelidir.

Karardan sonra ne olur?

Mahkeme işlemi iptal ederse idare, kararın gereğini gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde yerine getirmek zorundadır (İYÜK m. 28). Karara karşı tebliğten itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabilir. Kanunda sayılan konularda ise bölge idare mahkemesi kararına karşı Danıştay'a temyiz yolu açıktır. Davanın reddi halinde davacı, yargılama giderlerini ve davalı idare lehine vekâlet ücretini ödemekle yükümlü olabilir.