Telefonunuza "hakkınızda icra takibi başlatıldı, borcunuzu bugün ödeyin" diye bir mesaj geldiyse, önce takibin gerçek olup olmadığını kontrol etmeniz gerekir. Gerçek bir icra takibi e-Devlet'te görünür ve size PTT ya da elektronik tebligatla bildirilir. Takip gerçekse, ödeme emrinin tebliğinden itibaren genellikle 7 gününüz vardır ve bu süre geçerse takip kesinleşir.
İcra takibi gerçek mi, nasıl anlaşılır?
Son dönemde icra dairesi, avukat veya alacaklı adına gönderilen sahte SMS ve e-postalar yaygınlaştı. Bu mesajlar genellikle acele ettirir, bir bağlantıya tıklamanızı ister ve ödemeyi kişisel bir IBAN'a yapmanızı talep eder. Gerçek bir takibi doğrulamanın yolları şunlardır:
- e-Devlet: "Adalet Bakanlığı – İcra Dosyası Sorgulama" hizmetinden adınıza açılmış dosyaları görebilirsiniz.
- UYAP Vatandaş Portal: Dosyanın numarasını, icra dairesini ve alacaklıyı buradan inceleyebilirsiniz.
- Tebligat: Ödeme emri PTT aracılığıyla barkodlu tebligatla veya e-Devlet'teki elektronik tebligat adresinize gönderilir. SMS veya e-posta tek başına resmî tebligat değildir.
e-Devlet'te görünmeyen bir takip için kimseye ödeme yapmayın. Mesajdaki bağlantılara tıklamayın, kimlik ve kart bilgilerinizi paylaşmayın.
Ödeme emri geldiğinde süreler
Takip gerçekse, süreler ödeme emrinin size tebliğ edildiği günden itibaren başlar ve takibin türüne göre değişir.
| Takip türü | İtiraz süresi | Ödeme süresi |
|---|---|---|
| İlamsız (genel haciz yoluyla) takip | 7 gün | 7 gün |
| Kambiyo senedine (çek, senet) dayalı takip | 5 gün | 10 gün |
Ödeme emrine ayrıca 7 gün içinde mal beyanında bulunma yükümlülüğü eklenir. Mal beyanında bulunmamak, alacaklının şikâyeti üzerine disiplin hapsine yol açabilir.
İtiraz nasıl yapılır?
İlamsız takipte itiraz, takibi başlatan icra dairesine dilekçeyle veya UYAP üzerinden yapılır; tutanağa sözlü olarak da geçirilebilir. Borcun tamamına itiraz ediyorsanız gerekçe göstermeniz zorunlu değildir. Ancak takibe konu belgedeki imzanın size ait olmadığını ileri sürüyorsanız, bunu itirazınızda açıkça belirtmeniz gerekir; aksi halde imzayı kabul etmiş sayılırsınız.
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bundan sonra alacaklı, takibe devam edebilmek için icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir veya bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir.
Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde itiraz icra dairesine değil, 5 gün içinde icra mahkemesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurmaz.
Süreyi kaçırırsanız ne olur?
İtiraz süresi geçerse takip kesinleşir ve alacaklı maaş, banka hesabı, araç veya taşınmaz üzerinde haciz isteyebilir. Yine de bazı yollar açıktır:
- Gecikmiş itiraz: Hastalık gibi elinizde olmayan bir sebeple süreyi kaçırdıysanız, engelin kalktığı tarihten itibaren 3 gün içinde icra mahkemesine başvurabilirsiniz.
- Usulsüz tebligat şikâyeti: Ödeme emri size usulüne uygun tebliğ edilmediyse, takibi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilirsiniz.
- Menfi tespit davası: Borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız, takip kesinleşmiş olsa da borçlu olmadığınızın tespiti için dava açabilirsiniz.
Ödemeyi nereye yapmalısınız?
Borcu ödemeye karar verdiyseniz, en güvenli yol ödemeyi dosya numarasını belirterek icra dairesinin hesabına veya UYAP üzerinden yapmaktır. Böylece ödeme dosyaya işlenir ve takip kapatılabilir. Bir SMS veya telefon görüşmesinde verilen kişisel hesaba yapılan ödeme dosyaya yansımaz ve dolandırıcılık riski taşır.
Sahte icra mesajlarını nereye bildirmelisiniz?
Sahte bir icra mesajı aldıysanız ve ödeme yapmadıysanız, mesajı silmeden önce ekran görüntüsünü alın. Mesajı Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele birimlerine veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirebilirsiniz. Ödeme yaptıysanız vakit kaybetmeden bankanızı arayarak işlemi bildirmeniz ve savcılığa şikâyette bulunmanız, paranın izlenebilmesi için önemlidir.
Sık sorulan sorular
Ödeme emri kapıda bulunmadığım için komşuya bırakıldı, süre başladı mı?
Tebligat kanuna uygun şekilde komşuya veya muhtara bırakıldıysa süre başlar; tebligat mazbatasındaki tarih esas alınır.
e-Devlet'te dosya görünüyor ama bana tebligat gelmedi, ne yapmalıyım?
Süreler kural olarak tebliğle başlar. Ancak dosyayı UYAP üzerinden inceleyip tebligatın durumunu kontrol etmeniz ve tebligatı beklemeden itiraz hakkınızı değerlendirmeniz güvenli olur.
Maaşımın tamamına haciz konulabilir mi?
Hayır. Maaşın en fazla dörtte biri haczedilebilir; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır.
Borcu kabul ediyorum ama ödeyemiyorum, ne yapabilirim?
Alacaklıyla taksit konusunda anlaşabilir ve bunu icra dairesinde taahhüt olarak kayda geçirebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza ilişkin süreler ödeme emrindeki bilgilere göre değerlendirilmelidir.