Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanmanın şartları nelerdir?

Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre anlaşmalı boşanma için dört şartın birlikte bulunması gerekir:

1. En az bir yıllık evlilik: Evlilik birliği en az bir yıl sürmüş olmalıdır. Bir yıl dolmadan açılan anlaşmalı boşanma davası bu yolla sonuçlandırılamaz.
2. Ortak boşanma iradesi: Eşler birlikte başvurmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul etmelidir.
3. Hâkimin eşleri bizzat dinlemesi: Hâkim, iradelerin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek için eşleri duruşmada bizzat dinler; eşlerin duruşmaya katılması zorunludur.
4. Protokolün uygun bulunması: Hâkim, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemeyi uygun bulmalıdır.

Bu şartların birinin bulunmaması halinde boşanma, ancak çekişmeli boşanma yoluyla mümkün olur.

Anlaşmalı boşanma protokolünde neler yer alır?

Protokol, eşlerin boşanmanın sonuçları hakkında vardıkları uzlaşmayı gösteren yazılı belgedir. Eksik düzenlenen protokol hâkim tarafından tamamlattırılabilir veya davanın çekişmeli olarak devam etmesine yol açabilir.

Hâkim, çocukların menfaatlerini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilir.

Anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır?

1. Protokolün hazırlanması: Eşler boşanmanın tüm sonuçlarını yazılı bir protokolde düzenler ve imzalar.
2. Dava dilekçesi: Eşlerden biri veya ikisi birlikte, yetkili aile mahkemesine anlaşmalı boşanma talepli dilekçe ve protokolle başvurur. Dava UYAP üzerinden elektronik olarak da açılabilir.
3. Harç ve masraflar: Başvurma harcı, peşin harç ve tebligat giderleri ödenir.
4. Duruşma: Eşler duruşmada hâkim tarafından bizzat dinlenir; boşanma iradeleri ve protokolü kabul ettikleri tutanağa geçirilir.
5. Karar ve kesinleşme: Hâkim boşanmaya karar verir. Taraflar istinaf hakkından feragat ederse karar kısa sürede kesinleşir; aksi halde gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresi beklenir.

Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanmada delil toplama ve tanık dinleme aşaması olmadığından dava çoğunlukla ilk duruşmada karara bağlanır. Toplam süreyi en çok mahkemenin duruşma günü vermesi ve kesinleşme işlemleri belirler; bu süre mahkemenin iş yüküne göre birkaç haftadan birkaç aya kadar değişebilir.

Anlaşmalı boşanmadan vazgeçilebilir mi?

Yargıtay uygulamasına göre eşler, boşanma kararı kesinleşinceye kadar anlaşmalı boşanma iradesinden dönebilir. Eşlerden biri protokolü kabul etmekten vazgeçerse anlaşmalı boşanma kararı verilemez; dava çekişmeli boşanma hükümlerine göre devam eder. Bu nedenle protokolün imzalanmadan önce tüm sonuçlarıyla değerlendirilmesi önemlidir.

Anlaşmalı boşanmada nelere dikkat edilmeli?

• Mal paylaşımı hükmü: Protokolde mal rejimine ilişkin karşılıklı feragat varsa, karar kesinleştikten sonra ayrıca mal paylaşımı davası açılamayabilir.
• Nafakanın belirlenmesi: Nafaka tutarı ve artışı açıkça yazılmalıdır; belirsiz ifadeler ileride icra ve artırım davalarında sorun yaratır.
• Kişisel ilişki takvimi: Görüşme günleri, saatleri ve çocuğun teslim yeri somut olarak belirtilmelidir.
• Bir yıl şartı: Evliliğin bir yılı doldurduğu tarih kontrol edilmelidir.