Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Dava açmadan önce neler kontrol edilmeli?

Dilekçede hangi bilgiler bulunmalı?

Hukuka aykırılık sebepleri nasıl yazılmalı?

Dilekçede öncelikle kararın dayandığı kanuni sebebin somut olayda gerçekleşmediği gösterilmelidir. Örneğin ikamet izni süresini aştığı iddia edilen yabancının süresinde uzatma başvurusu yaptığı veya başvurunun sonucunun beklendiği belgelerle ortaya konulabilir. Kamu düzeni veya güvenliği gerekçesine dayanan kararlarda, idarenin bu değerlendirmeyi somut olgulara dayandırıp dayandırmadığı sorgulanmalıdır. Kararın verilmesinde yabancının Türkiye'deki aile bağları, ikamet süresi, çocuklarının durumu ve sosyal ilişkileri gibi kişisel koşulların dikkate alınıp alınmadığı da tartışılmalıdır. Sınır dışı etme, özellikle Türk vatandaşı eş veya çocuk bulunan durumlarda aile hayatına saygı hakkına ağır bir müdahale niteliği taşıyabilir.

Geri gönderme yasağı nasıl ileri sürülür?

Ülkesine gönderildiğinde ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı veya onur kırıcı muameleye maruz kalacağına dair ciddi emareler bulunan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınamaz (6458 s. Kanun m. 55). Bu iddia ileri sürülüyorsa, yabancının kişisel durumu ve ülkesindeki genel durumu gösteren belgeler, varsa uluslararası kuruluşların raporları ve yabancının daha önce maruz kaldığı olaylara ilişkin kanıtlar dilekçeye eklenmelidir. İddianın genel ifadelerle değil, yabancının kişisel durumuna özgü somut risklerle ve mümkün olduğunca belgelerle desteklenmesi gerekir. Uluslararası koruma başvurusu yapılmışsa, başvurunun durumu da dilekçede belirtilmelidir.

İdari gözetim kararına karşı başvuru

Sınır dışı edilmek üzere geri gönderme merkezinde idari gözetim altında tutulan yabancı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir (6458 s. Kanun m. 57). Başvuru için süre öngörülmemiştir ve başvuru idari gözetimi kendiliğinden durdurmaz. Sulh ceza hâkimi başvuruyu beş gün içinde sonuçlandırır. İdari gözetimin şartlarının ortadan kalktığı düşünülüyorsa yeniden başvuru yapılabilir. İdari gözetimin alternatifi olarak adreste ikamet zorunluluğu, bildirim yükümlülüğü veya elektronik izleme gibi idari gözetime alternatif yükümlülükler talep edilebilir.

Dilekçe nereye ve nasıl verilir?

Dilekçe, kararı veren valiliğin bulunduğu yer idare mahkemesine verilir. Yabancı geri gönderme merkezindeyse dilekçe merkez idaresi aracılığıyla da mahkemeye iletilebilir. Avukat aracılığıyla UYAP üzerinden elektronik ortamda dava açılması, sürenin kısa olması nedeniyle zaman kazandırır. Dava açıldığında idareye bildirilmesi, sınır dışı işleminin dava sonuçlanıncaya kadar uygulanmaması bakımından önemlidir. Harç ve posta gideri dava açılırken ödenir; maddi durumu yetersiz olanlar adli yardım talep edebilir.

Hangi deliller hazırlanmalı?

• Kimlik ve ikamet belgeleri: Pasaport, ikamet izni kartları, önceki başvuru ve uzatma belgeleri.
• Aile bağlarını gösteren belgeler: Evlilik cüzdanı, çocukların doğum belgeleri ve nüfus kayıtları, eşin vatandaşlık durumu.
• Çalışma ve gelir belgeleri: Çalışma izni, iş sözleşmesi, SGK kayıtları, vergi levhası.
• Sağlık belgeleri: Yabancının veya aile bireylerinin süren tedavileri ve sağlık raporları.
• Eğitim belgeleri: Çocukların okul kayıtları.
• Ülke durumuna ilişkin belgeler: Uluslararası kuruluş raporları ve kişisel risklere ilişkin kanıtlar.

Yabancı dildeki belgeler noter onaylı Türkçe tercümeleriyle birlikte sunulmalıdır. Sürenin kısalığı nedeniyle tüm belgeler hazır olmasa bile dava süresi içinde açılmalı, eksik belgelerin sonradan sunulacağı dilekçede belirtilmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Yedi günlük sürenin kaçırılması: Süre hak düşürücüdür ve tebliğten itibaren işlemeye başlar.
• Kararın tebliğ belgesinin alınmaması: Süre hesabında ve dilekçede tebliğ tarihinin doğru gösterilmesi gerekir.
• Genel ifadelerle yetinilmesi: Aile bağları ve geri gönderme riski somut belgelerle desteklenmelidir.
• İdari gözetim kararının ayrıca değerlendirilmemesi: Gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine ayrı başvuru gerekir.
• Tercüme ve vekâletnamenin geciktirilmesi: Yabancı dilde belgelerin tercümesi ve vekâletname işlemleri kısa süre içinde tamamlanmalıdır.

Karardan sonra ne olur?

İdare mahkemesi davayı reddederse karar kesindir ve sınır dışı işlemi uygulanabilir. Davanın kabul edilmesi halinde sınır dışı etme kararı iptal edilir; yabancının ikamet izni durumunun ayrıca düzenlenmesi gerekir. Kararın iptal edilmesi, yabancının Türkiye'de kalış hakkını kendiliğinden sağlamaz; bu nedenle ikamet izni başvurusu veya uzatması gibi işlemlerin de takip edilmesi gerekir. Ret halinde, şartları varsa Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru ve tedbir talebi değerlendirilebilir; bireysel başvuru, kesin kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.