Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı

Yatırım yoluyla vatandaşlık seçenekleri nelerdir?

Farklı yatırım türleri birleştirilerek asgari tutar tamamlanamaz; örneğin bir kısmı taşınmaz, bir kısmı mevduat olarak yapılan yatırım eşiği karşılamaz. Aynı yatırım türü içinde ise, örneğin birden fazla taşınmazla 400.000 ABD doları eşiğine ulaşılabilir.

Taşınmaz yoluyla vatandaşlık nasıl işler?

1. Taşınmazın seçilmesi: Taşınmazın tapusu, imar durumu ve takyidatları incelenir.
2. Değerleme raporu: SPK lisanslı değerleme kuruluşundan rapor alınır; vatandaşlık için esas alınan değer bu rapordaki değerdir.
3. Döviz satışı: Bedel, bankalar aracılığıyla Türkiye'ye getirilir ve döviz alım belgesiyle Türk lirasına çevrilir.
4. Tapu devri: Tapu müdürlüğünde satış yapılır ve tapuya üç yıl satılmama şerhi konulur.
5. Uygunluk belgesi: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü üzerinden uygunluk belgesi alınır.
6. İkamet izni ve vatandaşlık başvurusu: Yatırımcı ikamet izni alınır ve vatandaşlık başvurusu yapılır.

Bedelin tamamının tapu devri sırasında ödenmiş olması ve ödemenin banka kayıtlarıyla ispatlanması gerekir. Değerleme raporundaki değerin, tapuda gösterilen satış bedelinden ve banka kayıtlarındaki ödeme tutarından düşük olmaması önemlidir.

Vatandaşlık başvurusu nasıl yapılır?

Uygunluk belgesi alındıktan sonra yatırımcı ve ailesi için ikamet izni alınır ve vatandaşlık başvurusu İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüklerindeki ilgili birimlere veya yurt dışındaki temsilciliklere yapılır. Başvuru dosyasında pasaport, doğum belgesi, medeni durum belgeleri, uygunluk belgesi ve fotoğraflar yer alır. Yabancı belgelerin apostil veya konsolosluk onaylı ve noter onaylı Türkçe tercümesi istenir. Dosya, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından incelenir; güvenlik araştırması tamamlandıktan sonra karar Cumhurbaşkanı tarafından verilir. Başvurudan sonuçlanmaya kadar geçen süre dosyaya ve güvenlik araştırmasının kapsamına göre değişir.

Aile bireyleri vatandaşlık kazanabilir mi?

Yatırımcının eşi ve ergin olmayan veya bağımlı çocukları, aynı başvuru kapsamında vatandaşlık kazanabilir. Ergin çocuklar ise kural olarak kendi adlarına ayrıca yatırım şartını sağlamalı veya başka bir kazanım yolundan başvurmalıdır; bu konuda başvuru öncesinde güncel uygulamanın kontrol edilmesi önerilir. Aile bireylerinin başvuruya dahil edilebilmesi için evlilik ve doğum belgelerinin usulüne uygun onaylı ve tercüme edilmiş olması gerekir.

Üç yıllık süre içinde taşınmaz satılırsa ne olur?

Tapuya konulan şerh, taşınmazın üç yıl süreyle satılmasını engeller. Süre dolmadan satış yapılamaz. Vatandaşlık kazanıldıktan sonra yatırım şartlarının gerçek dışı olduğu veya muvazaalı işlemlerle sağlandığı anlaşılırsa, vatandaşlık kararı iptal edilebilir. Bu nedenle bedelin gerçekten ödenmiş olması ve değerlemenin gerçek piyasa değerini doğru şekilde yansıtması büyük önem taşır.

Vatandaşlık kazanmanın diğer yolları

Başvuru reddedilirse ne yapılır?

Vatandaşlık başvurusunun reddine veya uygunluk belgesi verilmemesine ilişkin işlemlere karşı tebliğten itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Ret sebebinin belgelerdeki eksiklik olması halinde, eksiklik giderilerek yeniden başvuru yapılması da mümkündür. Milli güvenlik ve kamu düzeni gerekçeli kararlarda yargı denetimi daha sınırlı yürütülür.

Yatırım sürecinde hangi masraflar doğar?

Taşınmaz yoluyla vatandaşlıkta satış bedeli dışında tapu harcı, değerleme raporu ücreti, döviz alım belgesi işlemleri, tercüme ve noter masrafları ile vatandaşlık başvurusu sırasında ödenen harçlar gibi giderler doğar. Taşınmazın kiraya verilmesi halinde kira geliri vergiye tabidir; taşınmazın ileride satılması durumunda da kazanç, vergi mevzuatına göre değerlendirilir. Tapu harcı ve diğer resmi ücretler her yıl güncellendiğinden, yatırım öncesinde toplam maliyetin hesaplanması önerilir.

Yatırımcının tapu işlemlerinde dikkat etmesi gerekenler

Yabancıların taşınmaz edinimi, karşılıklılık ilkesi ve askeri yasak ve güvenlik bölgelerine ilişkin sınırlamalar çerçevesinde mümkündür (Tapu Kanunu m. 35). Satın alınacak taşınmazın bu bölgelerde bulunup bulunmadığı, imar durumu, üzerinde haciz veya ipotek gibi kısıtlamalar olup olmadığı tapu kaydıyla kontrol edilmelidir. İnşaat halindeki projelerde ise kat irtifakı kurulmuş olması ve satış vaadi sözleşmesinin noterde düzenlenmesi gerekir. Satış işlemi vekil aracılığıyla yapılacaksa vekâletnamenin tapu işlemlerini ve vatandaşlık başvurusunu kapsayacak şekilde düzenlenmesi önemlidir.

Sık yapılan hatalar

• Değerleme raporunun eşiğin altında kalması: Satış bedeli 400.000 ABD dolarını aşsa bile rapordaki değer eşiğin altındaysa uygunluk belgesi verilmez.
• Ödemenin banka kaydıyla ispatlanamaması: Elden veya üçüncü kişi hesabından yapılan ödemeler sorun çıkarabilir.
• Farklı yatırım türlerinin birleştirilmesi: Eşik aynı yatırım türüyle tamamlanmalıdır.
• Taşınmazın geçmişinin incelenmemesi: Önceki maliklerine ilişkin sınırlamalar nedeniyle bazı taşınmazlar vatandaşlık başvurusunda kullanılamayabilir.