Alacak Davası Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Dava açmadan önce neler yapılmalı?

Dilekçede hangi bilgiler bulunmalı?

Yetkili mahkeme nasıl belirlenir?

Genel kural, davanın davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılmasıdır (HMK m. 6). Sözleşmeden doğan davalar ayrıca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir (HMK m. 10). Para borçları kural olarak alacaklının yerleşim yerinde ödenecek borçlardır (TBK m. 89); bu nedenle uygulamada para alacakları için alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili kabul edilir. Tacirler arasında sözleşmeyle belirlenen yetkili mahkeme varsa dava orada açılmalıdır. Tüketici uyuşmazlıklarında tüketici kendi yerleşim yerinde dava açabilir. Yetkisiz mahkemede açılan dava, davalının süresinde yetki itirazında bulunması halinde yetkili mahkemeye gönderilir ve zaman kaybına yol açar.

Talep sonucu nasıl yazılmalı?

Talep sonucu, mahkemenin karar vereceği sınırı belirler; hâkim talepten fazlasına karar veremez (HMK m. 26). Bu nedenle istenen anapara tutarı, faizin türü (yasal faiz, ticari temerrüt faizi veya sözleşmede kararlaştırılan faiz) ve hangi tarihten itibaren istendiği açıkça yazılmalıdır. Birden fazla alacak kalemi varsa, örneğin mal bedeli, gecikme cezası ve masraflar, her biri ayrı ayrı gösterilmelidir. Belirsiz alacak davasında asgari tutar yazılır ve bilirkişi raporundan sonra talep artırılır. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi de talep sonucunda yer almalıdır.

Hangi deliller gösterilmeli?

• Yazılı belgeler: Sözleşme, fatura, irsaliye, teslim tutanağı, senet.
• Banka kayıtları: Ödeme ve tahsilat dekontları, hesap hareketleri.
• Yazışmalar: E-posta, mesaj, ihtarname ve cevabı.
• Ticari defterler: Tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda kanuna uygun tutulmuş defterler.
• Bilirkişi incelemesi: Hesaplama gerektiren alacaklarda tutarın tespiti için.
• Tanık: Senetle ispat zorunluluğu bulunmayan hallerde.
• Karşı taraftaki belgeler: Davalıda bulunan belgelerin ibrazının istenmesi.

Deliller dilekçede gösterilmeli ve elde bulunan belgeler dilekçeye eklenmelidir. Yazılı yargılama usulünde deliller kural olarak dilekçeler aşamasında bildirilir; sonradan delil gösterme imkânı sınırlıdır.

İhtiyati haciz talebi dilekçeye eklenebilir mi?

Evet. Alacağın tahsilini güvenceye almak için ihtiyati haciz talebi dava dilekçesinde veya ayrı bir dilekçeyle yapılabilir. Talepte alacağın vadesinin geldiği ve rehinle güvence altına alınmadığı, vadesi gelmemişse borçlunun mallarını kaçırma hazırlığında olduğu gösterilmelidir (İİK m. 257). Mahkeme kural olarak alacak tutarının belirli bir oranında teminat ister. İhtiyati haciz kararı alındıktan sonra karar, icra dairesi aracılığıyla kanuni süre içinde uygulatılmalıdır; aksi halde kendiliğinden kalkar.

Harç ve masraflar

Alacak davası açılırken başvurma harcı ile dava değeri üzerinden hesaplanan nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak ödenir. Ayrıca tebligat, bilirkişi ve tanık giderleri için gider avansı yatırılır. Harç ve gider tutarları her yıl yeniden belirlenir. Belirsiz alacak davasında harç önce asgari tutar üzerinden ödenir; talep artırıldığında artırılan kısım için tamamlama harcı yatırılır. Harç ödenmeden dava açılmış sayılmaz; eksik harç ise mahkemenin vereceği süre içinde tamamlanmalıdır.

Dava açıldıktan sonra süreç nasıl işler?

Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilir ve davalı iki hafta içinde cevap dilekçesi verir; bu süre mahkemece bir defaya mahsus uzatılabilir. Ardından davacının cevaba cevap ve davalının ikinci cevap dilekçeleri alınır. Dilekçeler aşaması tamamlanınca mahkeme ön inceleme duruşması yapar, tarafları sulhe teşvik eder ve uyuşmazlık konularını belirler. Tahkikat aşamasında deliller toplanır, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılır ve tanıklar dinlenir. Sözlü yargılamadan sonra karar verilir. Karara karşı tebliğten itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna gidilebilir.

Sık yapılan hatalar

• Arabuluculuk tutanağının eklenmemesi: Zorunlu arabuluculuk hallerinde son tutanağın eklenmemesi davanın usulden reddine yol açar.
• Görevsiz mahkemede dava açılması: Ticari bir alacak için asliye hukuk mahkemesinde dava açılması gibi hatalar zaman kaybettirir.
• Faiz talebinin unutulması: Faiz istenmezse mahkeme faize hükmedemez.
• Talebin belirsiz bırakılması: Toplam tutarın kalemlere ayrılmaması bilirkişi incelemesini zorlaştırır.
• Zamanaşımının kontrol edilmemesi: Davalı zamanaşımı itirazında bulunursa süresi geçmiş alacak reddedilir.
• Adres hatası: Davalının tebligata elverişli adresinin yanlış yazılması yargılamayı uzatır; MERNİS veya ticaret sicili adresi kontrol edilmelidir.