Genel Kurul Kararlarının İptali

İptal ile butlan arasındaki fark nedir?

İptal davasını kimler açabilir?

• Toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy veren ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahipleri.
• Toplantıya katılmayıp çağrının usulüne uygun yapılmadığını veya gündemin gereği gibi ilan edilmediğini ileri süren pay sahipleri.
• Yetkisi olmayan kişilerin toplantıya katılarak karar alınmasına etki ettiğini iddia eden pay sahipleri.
• Yönetim kurulu ve kararların yürütülmesi kişisel sorumluluklarını doğuracaksa yönetim kurulu üyeleri (TTK m. 446).

Toplantıda muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmemesi, iptal davası açma hakkını kaybettirebilir. Bu nedenle genel kurula katılan pay sahibinin itirazını tutanağa yazdırması önemlidir.

Hangi kararlar iptal edilebilir?

• Usulüne uygun çağrı yapılmadan veya gündemde olmayan konularda alınan kararlar.
• Toplantı ve karar nisaplarına uyulmadan alınan kararlar.
• Pay sahiplerine eşit davranılmaması sonucunu doğuran kararlar.
• Bilanço ve kâr dağıtımında kanuna aykırı kararlar.
• Çoğunluğun haksız çıkar sağlamasına yönelik, dürüstlük kuralına aykırı kararlar.

Dava nasıl ilerler?

Dava şirkete karşı, şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde açılır. Dava açıldığı yönetim kurulu tarafından ilan edilir (TTK m. 448). Mahkeme, talep üzerine kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verebilir (TTK m. 449). İptal kararı kesinleştiğinde tüm pay sahipleri için hüküm doğurur ve ticaret siciline tescil edilir. Genel kurul kararının iptali para alacağı niteliğinde olmadığından zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir.

Genel kurul nasıl toplanır?

Anonim şirketlerde genel kurul, yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır. Çağrı, esas sözleşmede gösterilen şekilde, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde, ilan ve toplantı günleri hariç toplantı tarihinden en az iki hafta önce yapılır (TTK m. 414). Nama yazılı pay sahiplerine ayrıca iadeli taahhütlü mektupla bildirim yapılır. Çağrıda toplantının yeri, günü, saati ve gündem yer almalıdır. Tüm pay sahipleri veya temsilcileri itiraz etmeksizin hazır bulunursa, çağrı usulüne uyulmadan da toplantı yapılabilir (TTK m. 416). Limited şirketlerde genel kurul müdürler tarafından toplantıya çağrılır ve çağrı en az on gün önce yapılır (TTK m. 617).

Toplantı ve karar nisapları

Esas sözleşmede kanundaki nisaplardan daha ağır nisaplar öngörülebilir. Nisaplara uyulmadan alınan kararlar iptal davasına konu olabilir; nisabın hiç oluşmadığı durumlarda ise kararın yok hükmünde olduğu ileri sürülebilir.

Yürütmenin geri bırakılması neden önemlidir?

İptal davası açılması, genel kurul kararının uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Sermaye artırımı, şirketin birleşmesi veya önemli bir malvarlığının satışı gibi kararlar uygulandıktan sonra eski hale getirmek güçleşebilir. Bu nedenle dava ile birlikte mahkemeden kararın yürütülmesinin geri bırakılması istenmelidir (TTK m. 449). Mahkeme bu talebi değerlendirirken davanın haklılık ihtimalini ve kararın uygulanmasının doğuracağı zararı göz önüne alır ve davacıdan teminat isteyebilir.

Kötü niyetle dava açılırsa ne olur?

İptal veya butlan davasının kötü niyetle açıldığı anlaşılırsa, şirketin bu nedenle uğradığı zarardan davacılar müteselsilen sorumludur (TTK m. 451). Bu hüküm, pay sahiplerinin şirketi baskı altına almak amacıyla dava açmasını önlemeyi amaçlar ve dava açmadan önce iddiaların dikkatle değerlendirilmesini gerektirir.

Butlan sebepleri nelerdir?

Bazı genel kurul kararları yalnızca iptal edilebilir değil, baştan itibaren hükümsüzdür. Bu kararların butlanı süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir. TTK m. 447'ye göre özellikle şu kararlar batıldır:

• Pay sahibinin genel kurula katılma, asgari oy, dava açma ve kanundan doğan vazgeçilmez haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran kararlar.
• Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanunun izin verdiği ölçü dışında sınırlandıran kararlar.
• Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan kararlar.

Butlan davası, iptal davasından farklı olarak muhalefet şerhi veya üç aylık süre şartına bağlı değildir. Ancak butlan iddiası ileri sürülürken kararın gerçekten temel yapıyı bozduğu veya vazgeçilmez bir hakkı ortadan kaldırdığı somut olarak gösterilmelidir.

Genel kurul tutanağı neden önemlidir?

Genel kurulda alınan kararlar, toplantı başkanlığı tarafından tutanağa geçirilir ve tutanak ticaret siciline tescil ettirilir. Tutanakta toplantıya katılanlar, temsil edilen paylar, görüşmeler, verilen oylar ve muhalefet şerhleri yer alır. İptal davasında tutanak en önemli delildir; pay sahibinin muhalefet şerhinin tutanağa yazılmaması, sonradan bu şerhin varlığının ispatını güçleştirir. Anonim şirketlerde belirli genel kurul toplantılarında Ticaret Bakanlığı temsilcisinin bulunması zorunludur ve temsilcinin imzası olmayan tutanakla alınan kararlar geçersiz sayılabilir (TTK m. 407).

İptal kararının sonuçları

İptal kararı kesinleştiğinde genel kurul kararı geçmişe etkili olarak ortadan kalkar ve tüm pay sahipleri için bağlayıcı olur (TTK m. 450). Karara dayanılarak yapılmış işlemlerin, örneğin seçilen yönetim kurulunun yaptığı işlemlerin, üçüncü kişiler bakımından durumu ayrıca değerlendirilir. İyi niyetli üçüncü kişilerin hakları kural olarak korunur; bu nedenle önemli kararlarda dava ile birlikte tedbir istenmesi büyük önem taşır.