Konkordato

Konkordatoya kimler başvurabilir?

Borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan her borçlu konkordato talep edebilir. İflas talebinde bulunabilecek her alacaklı da borçlu hakkında konkordato talep edebilir (İİK m. 285). Uygulamada konkordato çoğunlukla ticari işletmeler tarafından başvurulan bir yoldur.

Başvuruda hangi belgeler gerekir?

• Borçlunun mali durumunu gösteren belgeler: varlıklar, borçlar, alacaklılar listesi.
• Konkordato ön projesi: alacaklılara ne oranda ve hangi vadelerle ödeme yapılacağını gösteren plan.
• Bağımsız denetim raporu: Konkordato ön projesinin gerçekleştirilebilir olduğunu gösteren, yetkili denetçi tarafından hazırlanan rapor (İİK m. 286).
• İflas halinde alacaklıların eline geçecek tutarı gösteren karşılaştırmalı tablo.

Konkordato süreci nasıl işler?

Mahkeme mühlet kararıyla birlikte bir veya birden fazla konkordato komiseri atar. Komiser, borçlunun faaliyetlerini denetler ve alacaklılar toplantısını yürütür.

Mühletin etkileri nelerdir?

Mühlet süresince borçlu aleyhine kural olarak hiçbir takip yapılamaz ve daha önce başlatılmış takipler durur; ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararları uygulanmaz (İİK m. 294). Rehinli alacaklar için takip yapılabilir ancak rehinli malın satışı yapılamaz. Borçlu, mühlet süresince faaliyetine devam eder; ancak önemli tasarruflar için mahkemenin izni gerekir (İİK m. 297).

Konkordato nasıl kabul edilir?

Konkordato projesi, kayıtlı alacaklıların ve alacakların yarısını aşan bir çoğunluk veya kayıtlı alacaklıların dörtte biri ile alacakların üçte ikisini oluşturan alacaklılar tarafından kabul edilirse kabul edilmiş sayılır (İİK m. 302). Mahkeme, kanuni şartların varlığını inceleyerek konkordatoyu tasdik eder; tasdik edilen konkordato muhalif alacaklılar dahil tüm alacaklıları bağlar.

Alacaklı olarak neler yapılmalı?

• Konkordato ilanını takip ederek alacağın süresi içinde komisere bildirilmesi.
• Konkordato projesindeki ödeme oranı ve vadelerin incelenmesi.
• Alacaklılar toplantısına katılarak oy kullanılması.
• Tasdik kararına karşı kanun yollarının değerlendirilmesi.

Konkordato türleri nelerdir?

Konkordato başvurusu nereye yapılır?

Başvuru, borçlunun yerleşim yerindeki veya şirketin merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine yapılır (İİK m. 285). Mahkeme başvuruyu aldığında belgelerin eksiksiz olup olmadığını inceler ve gerekli koruma tedbirlerini alarak derhal geçici mühlet kararı verir. Geçici mühlet kararı ilan edilir ve ilgili tapu, ticaret sicili ve icra dairelerine bildirilir. Bu aşamada mahkeme bir geçici komiser atar ve borçlunun mali durumunun incelenmesini ister.

Komiserin görevleri nelerdir?

Konkordato komiseri, borçlunun işlerini denetler, mahkemeye düzenli raporlar sunar, alacaklıları alacaklarını bildirmeye davet eder, borçlunun beyanlarıyla alacaklıların bildirimlerini karşılaştırır ve alacaklılar toplantısını yönetir. Komiser, borçlunun konkordato projesinin başarıya ulaşma ihtimalini değerlendirir; borçlunun mal kaçırdığı veya alacaklıların menfaatlerini zarara uğrattığı tespit edilirse bunu mahkemeye bildirir. Bu durumda mühlet kaldırılabilir ve borçlunun iflası gündeme gelebilir.

Konkordato reddedilirse ne olur?

Mahkeme, kanuni şartların sağlanmadığını, projenin başarıya ulaşma ihtimalinin bulunmadığını veya alacaklılar tarafından kabul edilmediğini tespit ederse konkordatoyu reddeder. İflasa tabi borçlular hakkında red kararıyla birlikte resen iflasa karar verilir (İİK m. 308). İflasa tabi olmayan borçlularda ise mühletin etkileri sona erer ve alacaklılar takiplerine devam edebilir. Konkordato tasdik edilse bile borçlu projeye uymazsa, alacaklı kendi alacağı bakımından konkordatonun feshini isteyebilir (İİK m. 308/e).

Konkordatonun alacaklılar bakımından sonuçları

Tasdik edilen konkordato, oy kullanmayan veya ret oyu veren alacaklılar dahil tüm adi alacaklıları bağlar. Rehinli alacaklılar, rehin değeriyle karşılanan kısım için konkordatodan etkilenmez; işçi alacakları ve kamu alacakları gibi imtiyazlı alacaklar ise projede tam olarak ödenmek zorundadır. Kefiller ve müşterek borçlular konkordatodan yararlanamaz; alacaklı, konkordato dışında kalan kısım için kefile başvurabilir. Bu nedenle alacaklıların alacak türünü ve teminat durumunu konkordato başlarken değerlendirmesi gerekir.

Borçlu konkordatoya başvurmadan önce neleri değerlendirmeli?

Konkordato, işletmenin faaliyetini sürdürerek borçlarını yeniden yapılandırmasını sağlayan bir yoldur; ancak maliyetli ve uzun bir süreçtir. Başvurudan önce işletmenin gerçekçi nakit akışı projeksiyonlarının hazırlanması, alacaklılarla doğrudan yapılandırma görüşmesi yapılıp yapılamayacağının değerlendirilmesi ve bağımsız denetim raporunun hazırlanma süresinin hesaba katılması gerekir. Mühlet süresince borçlu, olağan faaliyetlerini sürdürebilir; ancak taşınmaz satışı, rehin tesisi ve kefil olma gibi işlemler için mahkemenin izni gerekir ve izinsiz yapılan işlemler geçersizdir. Ayrıca mühlet süresince doğan yeni borçlar konkordato kapsamında değildir ve vadesinde ödenmelidir.

Mühlet süresinde sözleşmeler ne olur?

Borçlunun taraf olduğu sözleşmeler mühletle kendiliğinden sona ermez. Sözleşmede konkordato başvurusunun fesih sebebi olacağına ilişkin hükümler, borçlunun durumunu ağırlaştıracağı için kural olarak geçersizdir (İİK m. 294/4). Borçlu, komiserin onayıyla, konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen sürekli borç ilişkilerini mahkeme izniyle feshedebilir; bu durumda karşı tarafın uğradığı zarar adi konkordato alacağı olarak dikkate alınır (İİK m. 296). Kira ve tedarik sözleşmelerinin taraflarının bu süreçte haklarını korumak için komiserle iletişim halinde olması önerilir.

Alacağın bildirimi nasıl yapılır?

Kesin mühlet kararı ilan edildikten sonra alacaklılar, ilanda belirtilen süre içinde alacaklarını faiz ve masraflarıyla birlikte komisere bildirmeye davet edilir (İİK m. 299). Bildirimde alacağın tutarı, dayanağı ve varsa rehin veya imtiyaz hakkı belirtilir; dayanak belgelerin örnekleri eklenir. Süresinde bildirilmeyen alacaklar oylamada dikkate alınmaz; ancak konkordato tasdik edilirse bu alacaklar da projedeki oranla sınırlı olarak ödenir.